Είναι εμφανές ότι τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον για τις πολεμικές τέχνες και ιδιαίτερα για το Τάι Τσι έχει ανέβει κατακόρυφα. Πολλοί οι δάσκαλοι, πολλά τα συστήματα, πολλές οι σχολές. Οι ενδιαφερόμενοι αναζητούν πληροφορίες είτε μέσω διαδικτύου, είτε μέσω γνωστών και φίλων που έχουν ξεκινήσει την πρακτική.
Κατά τη γνώμη μου το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει κάποιος είναι να ξεκαθαρίσει μέσα του για πιο λόγο θέλει να ξεκινήσει την εκμάθηση κάποιας τέχνης. Για λόγους υγείας; Για χόμπι; Για να κοινωνικοποιηθεί; Για να δυναμώσει και να είναι έτοιμος να υπερασπιστεί τον εαυτό του αν χρειαστεί ή για να μελετήσει την φιλοσοφία και την εφαρμογή του συστήματος που οδηγεί σε γενικότερη καλλιέργεια του χαρακτήρα και του εαυτού σε πολλαπλά επίπεδα. Οπότε το σημείο εκκίνησης είναι για πιο λόγο προσεγγίζω αυτές τις παραδόσεις.
...Διάφοροι άνθρωποι εμφανίζονται ως δάσκαλοι με πιστοποιήσεις αμφιβόλου προέλευσης και υπόσχονται ‘τον ουρανό με τα άστρα’...
Είναι σημαντικό λοιπόν να πάρουμε πληροφορίες, να συγκρίνουμε διάφορα δεδομένα και να έχουμε προσωπική επαφή με τον δάσκαλο ή την δασκάλα που αναλαμβάνει να διδάξει την τέχνη που μας ενδιαφέρει. Είναι αλήθεια ότι αυτό που συμβαίνει κυρίως στο διαδίκτυο περισσότερο παραπλανά παρά βοηθάει κατά τη γνώμη μου. Έχουν μπερδευτεί όλα. Η τεχνητή νοημοσύνη και η πραγματικότητα ακροβατούν μεταξύ αλήθειας και ψεύδους. Για κάποιον που αναζητά το τοπίο είναι λίγο θολό. Παρουσιάζονται εντυπωσιακά αποτελέσματα μετά από λίγες μέρες πρακτικής γιατί αυτό πουλάει. Διάφοροι άνθρωποι εμφανίζονται ως δάσκαλοι με πιστοποιήσεις αμφιβόλου προέλευσης και υπόσχονται ‘τον ουρανό με τα άστρα’. ‘Έχω αναφέρει και σε άλλα μου άρθρα αυτό που λένε οι απλοί άνθρωποι, ‘το ράσο δεν κάνει τον παπά’, και επιτρέψτε μου να επιμείνω σε αυτό.
Και στον χώρο της άσκησης αλλά και στον χώρο των εναλλακτικών θεραπειών η παραπλάνηση πολλές φορές ξεπερνάει τα όρια. Και τα πράγματα περιπλέκονται γιατί αρκετοί θεωρούν ότι με ένα σεμινάριο, με λίγη πρακτική, με θεωρητική κυρίως προσέγγιση γίνεσαι δάσκαλος. Μοιράζονται εύκολα και απλόχερα ‘διπλώματα’ ακόμα και μέσω διαδικτυακών μαθημάτων. Ο καταιγισμός των διαφημίσεων και η πληθώρα των εσωτερικών συστημάτων που ανακαλύπτονται από το πουθενά διαμορφώνουν μια κατάσταση δυσδιάκριτη.
Αν κάποιος βλέπει σοβαρά την άσκηση, ως ένα εργαλείο δηλαδή που μας καλλιεργεί εσωτερικά και εξωτερικά, είναι πολύ σημαντικό, πέρα από τις πληροφορίες που λαμβάνουμε, να μελετήσουμε την ιστορία της τέχνης που επιλέγουμε, τον τρόπο και τα μηνύματα που οι παλιοί και φημισμένοι δάσκαλοι μέσα στους αιώνες μας έχουν μεταλαμπαδεύσει και εν τέλει να εμπιστευτούμε και την διαίσθησή μας. Θα βοηθούσε κάνοντας μερικά μαθήματα να δώσουμε περισσότερη προσοχή στο χαρακτήρα και την συμπεριφορά του δασκάλου. Υπάρχουν δάσκαλοι που γνωρίζουν την τεχνική αλλά έχουν άσχημο χαρακτήρα που κρύβεται επιμελώς κάτω από τις θεωρίες και τον ‘μανδύα’ του ειδήμονα. Και συνήθως όταν ο μαθητής έχει χαμηλή αυτοεκτίμηση ‘κάνει χώρο΄ να εισέλθει ο δάσκαλος στη ζωή του ΄γιατί αυτός ξέρει καλύτερα΄. Έτσι ξεκινάει η εκμετάλλευση όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε άλλα θέματα. Πολλές φορές η διαίσθηση μας δείχνει τον δρόμο. Αν δεν νοιώθεις καλά, αν αντιλαμβάνεσαι κάτι που σου φαίνεται περίεργο στη σχέση του με τα χρήματα, την εξουσία και τον εγωισμό καλό θα ήταν να αναζητήσεις κάτι άλλο. Μπορεί για κάποιον γνωστό μας ο δάσκαλος να είναι καταπληκτικός αλλά εμάς να μην μας εκφράζει. Ο καθένας έχει τα δικά του κριτήρια, απόψεις και ανάγκες που ίσως δεν ταιριάζουν με τα δικά μας.
Καμιά φορά λέμε ότι ίσως κάποιος χρειάζεται να βαδίσει το δικό του μονοπάτι για να πάρει τα μαθήματα που του αναλογούν. Βεβαίως δεν υπάρχουν εγγυήσεις και ισορροπούμε ανάμεσα στην αλήθεια και το ψέμα. Εν τέλει μαθαίνουμε, γεμίζουμε εμπειρίες και ωριμάζουμε μέσα στο Μονοπάτι (Ντο).
...Τι είδους δάσκαλοι του κάνουν εντύπωση; Βιάζεται να κατακτήσει την δύναμη; Αναζητά το εύκολο και το γρήγορο γιατί αυτό είναι και ένα χαρακτηριστικό της εποχής μας; Όλα αυτά είναι οι παράγοντες που συμβάλουν στην επιλογή μας...
Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να επισημάνω ότι υπάρχουν αφοσιωμένοι δάσκαλοι στην τέχνη τους και διδάσκουν πολλά χρόνια με ήθος και συνέπεια. Αυτοί οι άνθρωποι το πρώτο που τους διακρίνει είναι η απλότητα. Κινούνται ήσυχα και απλά, παρακολουθούν σιωπηλά την πορεία των μαθητών και παρεμβαίνουν όταν είναι απαραίτητο. Αυτοί οι άνθρωποι έχουν ανοιχτή καρδιά, φροντίζουν για το καλό των άλλων και δεν λειτουργούν με στόχο την προσωπική τους προβολή, το κέρδος και την εκμετάλλευση συνήθως αδύναμων χαρακτήρων σε πολλαπλά επίπεδα.
Όπως ανέφερα και παραπάνω εξαρτάται από το τι αναζητά ο κάθε μαθητής. Τι είδους δάσκαλοι του κάνουν εντύπωση; Βιάζεται να κατακτήσει την δύναμη; Αναζητά το εύκολο και το γρήγορο γιατί αυτό είναι και ένα χαρακτηριστικό της εποχής μας; Όλα αυτά είναι οι παράγοντες που συμβάλουν στην επιλογή μας.
Επειδή ανήκω στην παλιά γενιά δασκάλων, θα λέγαμε, έχω ως οδηγό μου τις παραδόσεις, την πολιτισμική κληρονομιά και την διδασκαλία των μεγάλων ιδρυτών των πολεμικών τεχνών. Για μένα το να βαδίζει κάποιος αυτό το μονοπάτι της αυτογνωσίας, της καλλιέργειας του εαυτού και της εν τέλει της ανιδιοτελούς προσφοράς και της αγάπης είναι μια στάση ζωής μέσα και έξω από το Ντότζο. Αυτό είναι και το νόημα των διαχρονικών διδασκαλιών και πρακτικών.
Είναι αναμφίβολα δεκτή οποιαδήποτε επιλογή κάποιου και δεν είμαι εγώ αυτή που θα κρίνει. Απλώς παρατηρώ τα δρώμενα μέσα σε αυτό το χώρο που βρίσκομαι πολλά χρόνια τώρα. Παρατηρώ τις αλλαγές στον τρόπο προσέγγισης, τις ανάγκες που καθορίζουν τις διάφορες εποχές, και τις αντιλήψεις που διαμορφώνονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Εύχομαι για όλους μας μια δημιουργική πορεία στο χώρο των τεχνών που υπηρετούμε γιατί αυτός ο δρόμος δεν έχει τέλος. Κάθε φορά ανακαλύπτουμε καινούργια πράγματα, ανοίγονται καινούργιες προοπτικές στις δεξιότητές μας και εν τέλει γινόμαστε η καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας μέσα από την ταπεινότητα, την αλληλεγγύη και την συναδέλφωση με ανθρώπους. Ο καθένας μας γίνεται ταυτόχρονα δάσκαλος αλλά και μαθητής μέσα στο γίγνεσθαι της ζωής γιατί όταν κάποιος είναι εσωτερικά καλλιεργημένος μπορεί εύκολα να περάσει από τον ένα ρόλο στον άλλο.
Ελευθερία Καζαντζή